Như chia sẻ trong phần một của Hành trình trở thành Chuyên gia khai vấn tài chính chuyên nghiệp thì kinh nghiệm, trải nghiệm, trí tuệ bạn có được từ việc va chạm trực tiếp với khách hàng trên thị trường từ góc độ một người bán hàng tư vấn ở các sản phẩm tài chính khác nhau sẽ cho bạn nền tảng quan trọng nhất để trở thành một Financial Health Coach vì đó chính là hơi thở thực tế của thị trường, của nhu cầu, khó khăn, mong ước hiện tại của khác hàng.
Đừng quá ỷ lại vào các chương trình Chuyên gia khai vấn tài chính chuyên nghiệp!
Các chương trình đào tạo Coach, Hoạch định tài chính (CPFWC,CFP, CFA…), rất hữu ích nhưng đừng quá trông chờ và ỷ lại vào các chương trình này. Với tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin thì mọi thứ thay đổi với tốc độ rất nhanh, điều bạn biết hôm qua có khi hôm nay đã không còn chính xác nữa, nhất là trong thời kỳ kinh tế hỗn loạn như hiện tại.
Chính vì vậy, nhiều kiến thức về “Như thế nào” rất dễ bị lỗi thời và thiếu thực tiễn. Một điều nên lưu ý nữa là các chương trình, bằng cấp chuyên môn đào tạo về Tư vấn, Huấn luyện tài chính quốc tế phần lớn được thiết kế để phù hợp với điều kiện văn hóa, kinh tế, chính trị… của các nước phương Tây như Anh, Mỹ hoặc Australia… sẽ có nhiều điều sai lệch, khác biệt với Việt Nam nên nếu áp dụng máy móc, chúng ta không giúp được ai cả mà thậm chí sẽ trở nên giáo điều và gây hại nhiều hơn.
Nói như vậy không có nghĩa là người viết đánh giá thấp các chương trình đào tạo, bằng cấp chuyên môn vì chính người viết cũng phải học và có được một vài chứng chỉ để hành nghề. Cái quan trọng là khi học chúng ta phải hiểu chính xác mình muốn tìm kiếm điều gì, đạt đến đâu, bằng cấp chỉ là công cụ.
Các chương trình đào tạo chuyên môn này là phương tiện hiệu quả giúp chúng ta kết nối, hệ thống hóa lại các trải nghiệm, các kiến thức tản mác mà ta có khi hành nghề bán hàng tư vấn trước đó (connecting the dots). Nó cho ta cái nhìn toàn thể, sự liên kết giữa các yếu tố như Con người và Tài Chính, sự tương quan, phối hợp giữa các sản phẩm tài chính, kế hoạch tài chính, hiện trạng, con đường, đích đến…
Và chúng ta nên tập trung vào các kiến thức dạng tại sao (Whys) nhiều hơn là các kiến thức dạng như thế nào (Hows), vì phương pháp thì luôn có thể thay đổi, còn gốc bản chất con người thường rất ít thay đổi theo thời gian
Các kiến thức cần lưu ý nếu bạn muốn thực sự trở thành Chuyên gia khai vấn tài chính chuyên nghiệp!
Đức sẽ có bài viết chia sẻ sự khác biệt giữa một Chuyên gia tư vấn tài chính (Wealth Advisor-WA), chuyên gia Hoạch định Tài Chính (Financial Planner) và Chuyên gia Khai vấn/huấn luyệnTài chính (Financial Health Coach – FHC) trong một bài viết khác. Tuy nhiên ở Việt Nam thì các nghề này đang rất sơ khai và manh mún nên không rõ ràng như ở nước ngoài và phần lớn là các tên này nếu có thì vẫn chưa hoạt động đúng với vai trò.
Quan điểm cá nhân của Đức thì với tình hình hiện tại, ai muốn hoạt động tương đối độc lập thì có thể chọn cho mình Financial Health Coach, phần lớn nếu chọn Hoạch định Tài Chính (Financial Planner) hay Tư vấn tài chính (Wealth Advisor) thì bạn cần làm cho một tổ chức nào đó có sẵn sản phẩm, dịch vụ.
Nếu bạn chọn theo Financial Health Coach thì bạn không chỉ phải học các kiến thức chuyên môn về Tài chính cá nhân, đầu tư mà bạn còn phải trang bị cho mình các kiến thức về tâm lý hành vi (behavioral psychology), tài chính hành vi (behavioral finance) vì mảng này bạn phải làm rất nhiều với việc thay đổi thói quen, hành vi và xuất phát phần lớn từ cảm xúc, tâm lý, nhận thức cũng như vô thức của khách hàng (các hiểu biết về Phật giáo là một lợi thế lớn).
Coach khác với các mảng khác, chúng ta không được là người trực tiếp làm thay cho khách hàng, mà phải là người khai vấn, hỗ trợ, giảng dạy, động viên… để khách hàng có thể tự hoạch định, quản lý được tài chính của họ vì Financial Health Coach luôn hành động với niềm tin rằng chỉ khách hàng mới là người hiểu biết thật sự về cuộc sống của chính họ, điều họ mơ ước, cách họ muốn sống… nên chỉ có họ mới có thể ra được quyết định phù hợp nhất.
Xuất phát từ niềm tin đó nên các kiến thức liên quan đến nghiệp vụ giảng dạy là không thể thiếu được của FHC như là: Phương pháp giáo dục (Pedogogy), nghiệp vụ sư phạm cho người trưởng thành (Andragogy), sư phạm tài chính (Financial Education Methodologies), nghiệp vụ điều chỉnh hành vi (Behavioral Modification) …Thông thường thì bạn sẽ cần lấy được chứng chỉ về giảng dạy tài chính (financial education instructor) trước khi lấy chứng chỉ về Khai vấn/ huấn luyện tài chính.
Bên cạnh đó, để trở thành Financial Health Coach, không thể thiếu được kỹ năng nói trước đám đông – Public Speaking vì chúng ta cũng sẽ phải chia sẻ, nói trước đám đông tương đối nhiều. Và dĩ nhiên 2 nghiệp vụ cốt lõi là Huấn luyện/ khai vấn và Tư vấn là trọng tâm và bên trong 2 nhánh này sẽ cũng sẽ có nhiều kiến thức nghiệp vụ riêng mà chúng ta phải nắm rất vững
Nghe qua thì có vẻ là hơi bị nhiều và choáng ngợp, nhưng ông bà đã nói, khi muốn thì sẽ có cách, khi không muốn thì sẽ tìm cớ. Là một người Financial Health Coach chuyên nghiệp, chúng ta phải có kiến thức nền tảng tài chính, đầu tư, nghiệp vụ chuyên môn vững chắc cũng như tuân thủ đạo đức hành nghề, tâm thức hành nghề cao đẹp, chúng ta mới có thể tự tin, vững vàng hỗ trợ khách hàng một cách hiệu quả, cùng họ đạt được những mục tiêu mà họ hằng mơ ước cũng như hoàn thành các mục tiêu của chính bản thân mình.
Tất cả các kiến thức, kỹ năng này ở chương trình đào tạo Financial Health Coach chuyên nghiệp đều sẽ có và cực kỳ chi tiết, cụ thể cho chúng ta nên đừng lo, việc quan trọng là chúng ta biến nó thành của mình và áp dụng linh hoạt vào thực tế công việc của mình như thế nào.
#CoachDucNguyen #Taichinhcanhan #Financialcoach #FCI #taichinhtinhthuc #hocvienhuanluyentaichinhfci
